دکتر محمدحسین مرادیداروهای استاتین، مانند آتورواستاتین و رزوواستاتین، از مهمترین داروها برای کاهش کلسترول خون و پیشگیری از بیماریهای قلبی و عروقی به شمار میروند. در طول سالها، این سؤال بهطور مکرر مطرح شده که آیا زمان مصرف استاتینها، یعنی صبح یا شب، میتواند تأثیر قابلتوجهی بر اثربخشی آنها داشته باشد؟ مقالهای که در ادامه میخوانید، با بررسی علمی دقیق به این سؤال پرداخته و تلاش کرده است تا پاسخ دقیقی به این پرسش بدهد.
چرا زمان مصرف استاتینها اهمیت دارد؟
بدن انسان بیشتر کلسترول خود را در ساعات شب تولید میکند. به همین دلیل، محققان فرض کردهاند که زمان مصرف استاتینها در شب ممکن است اثر بیشتری در کاهش کلسترول داشته باشد. این موضوع بهویژه برای استاتینهایی که مدت اثر کوتاهتری دارند، اهمیت بیشتری پیدا میکند. از سوی دیگر، بسیاری از بیماران به دلیل مصرف همزمان چند دارو، ممکن است مصرف منظم داروی خود را فراموش کنند. بنابراین، بررسی این که آیا مصرف صبحگاهی هم میتواند به اندازه مصرف شبانه مؤثر باشد یا خیر، اهمیت بالینی زیادی دارد.
هدف این مطالعه چه بود؟
این مطالعه با هدف بررسی این موضوع انجام شد که آیا زمان مصرف استاتینها در صبح یا شب، تأثیر متفاوتی بر کاهش چربیهای خون دارد یا خیر. پژوهشگران دادههای چندین مطالعه بالینی را بررسی کردند تا تأثیر زمان مصرف دارو بر موارد زیر را مقایسه کنند:
- کلسترول بد (LDL)
- کلسترول تام
- کلسترول خوب (HDL)
- تریگلیسرید
یافتههای اصلی مطالعه درباره زمان مصرف استاتینها
در مجموع، نتایج نشان داد که زمان مصرف استاتینها در شب، به ویژه برای برخی داروها، باعث کاهش بیشتری در سطح کلسترول LDL میشود. با این حال، این تفاوت در همه داروها یکسان نبود. در استاتینها با نیمهعمر کوتاه (مانند سیمواستاتین و لوواستاتین)، مصرف شبانه بهطور معنیداری باعث کاهش بیشتر کلسترول بد و کلسترول تام شد. به عبارت سادهتر، برای این داروها زمان مصرف شبانه مؤثرتر است، زیرا زمان اثر دارو با اوج تولید کلسترول در بدن همزمان میشود. در مورد استاتینها با نیمهعمر طولانی (مانند آتورواستاتین و روزوواستاتین)، تفاوت قابلتوجهی بین مصرف صبح یا شب مشاهده نشد. در این گروه، کاهش LDL تقریباً مشابه بود و تنها تفاوت اندکی به نفع مصرف شبانه دیده شد.
– تأثیر بر سایر شاخصهای چربی خون
- تغییرات در کلسترول خوب (HDL) معمولاً ناچیز است و به زمان مصرف وابستگی زیادی ندارد.
- سطح تریگلیسرید نیز تفاوت معناداری بین مصرف صبح و شب نشان نداد.
بنابراین، تفاوت اصلی مربوط به کلسترول LDL است، نه سایر چربیهای خون.
پیامدهای بالینی و کاربردی
این یافتهها چند نکته مهم را برجسته میکند:
-
برای استاتینهای کوتاه اثر، زمان مصرف شبانه توصیه میشود، زیرا اثربخشی آنها در کاهش LDL بیشتر است.
-
برای استاتینهای طولانی اثر، زمان مصرف انعطافپذیر است. مهمترین عامل، مصرف منظم دارو و پایبندی بیمار به درمان است.
-
پایبندی به درمان اهمیت بالایی دارد. اگر مصرف دارو در زمان خاصی باعث فراموشی یا بینظمی شود، بهتر است زمانی انتخاب شود که بیمار راحتتر بتواند دارو را بهطور منظم مصرف کند.
نتایج این مطالعه نشان میدهد که زمان مصرف استاتینها میتواند در میزان اثربخشی آنها تأثیر داشته باشد. با این حال، مهمترین عامل موفقیت درمان، مصرف منظم و مداوم دارو طبق نظر پزشک است.
مجله علمی-ترویجی سرای سلامت©۲۰۱۷
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1933287417303434
آرمین گلچین
نوید احمدی
فربد زاهدی تجریشی
فاطمه بیرنگ
دکتر امیرحسام سلماسی فرد
نگین رحیمی
سپهر نایبی راد
احمدرضا واشقانی فراهانی
اضافه کردن نظر