دکتر محمدحسین مرادیسماگلوتاید، دارویی که برای کاهش وزن تجویز میشود، گزینه ای جدید در کاهش خطر حوادث قلبی است. چاقی به عنوان یکی از مهمترین عوامل خطر برای بیماریهای قلبی–عروقی در سطح جهانی شناخته شده است. افراد مبتلا به اضافهوزن یا چاقی، حتی اگر از دیابت رنج نبرند، بیشتر در معرض ابتلا به سکته قلبی، سکته مغزی و مرگ زودهنگام قرار دارند. با این حال، تا همین اواخر مشخص نبود که آیا داروهایی که به کاهش وزن کمک میکنند، میتوانند بهطور مستقیم خطر ابتلا به این بیماریها را کاهش دهند؟
مطالعه بینالمللی SELECT با هدف پاسخ به همین پرسش مهم طراحی شد. این پژوهش بررسی کرده است که آیا داروی سماگلوتاید (Ozempic)، که برای کاهش وزن تجویز میشود، میتواند خطر بروز بیماریهای قلبی–عروقی را در افراد دارای اضافهوزن یا چاقی، بدون سابقه دیابت، کاهش دهد یا خیر.
نحوه انجام مطالعه
این مطالعه با شرکت بیش از ۱۷٬۶۰۰ نفر انجام شد که ویژگیهای زیر را داشتند:
- سن ۴۵ سال یا بیشتر
- اضافهوزن یا چاقی
- سابقه بیماریهای قلبی–عروقی (مانند سکته قلبی یا مغزی)
- بدون سابقه دیابت
شرکتکنندگان بهطور تصادفی به دو گروه تقسیم شدند:
- گروه دریافتکننده سماگلوتاید ۲.۴ میلیگرم بهصورت هفتگی
- گروه دریافتکننده دارونما (پلاسبو)
مدت زمان پیگیری این مطالعه حدود ۴ سال بود و تمامی شرکتکنندگان درمانهای استاندارد برای بیماریهای قلبی را نیز دریافت میکردند.
هدف اصلی مطالعه داروی سماگلوتاید
هدف اصلی پژوهشگران در این مطالعه بررسی این بود که آیا مصرف داروی سماگلوتاید میتواند بهطور مؤثر خطر بروز رویدادهای قلبی عمده را کاهش دهد یا خیر. این رویدادها شامل موارد زیر میباشند:
- مرگ ناشی از بیماریهای قلبی
- سکته قلبی غیرکشنده
- سکته مغزی غیرکشنده
این مجموعه از رویدادها که با عنوان “رویدادهای قلبی–عروقی عمده” یا MACE شناخته میشوند، بهعنوان شاخصهای اصلی برای ارزیابی اثرات داروی سماگلوتاید در این مطالعه در نظر گرفته شدهاند.
یافتههای اصلی مطالعه
۱٫ کاهش قابل توجه خطر حوادث قلبی
نتایج نشان داد که افرادی که داروی سماگلوتاید دریافت کردند، ۲۰ درصد کمتر از گروه دارونما دچار حوادث قلبی عمده شدند.
- در گروه دریافتکننده سماگلوتاید: ۶.۵٪
- در گروه دریافتکننده دارونما: ۸٪
این تفاوت از نظر آماری و بالینی معنیدار بود و به طور قابلتوجهی نشان داد که سماگلوتاید میتواند از قلب محافظت کرده و خطر حوادث قلبی را کاهش دهد.
۲٫ تأثیر بر مرگومیر و نارسایی قلبی
علاوه بر کاهش سکته و حمله قلبی، مصرف سماگلوتاید با کاهش موارد زیر همراه بود:
- کاهش مرگ ناشی از بیماریهای قلبی
- کاهش بستری به علت نارسایی قلبی
این یافتهها نشان میدهند که اثر داروی سماگلوتاید تنها به کاهش وزن محدود نمیشود، بلکه تأثیرات مستقیمی بر سلامت قلبی–عروقی دارد.
۳٫ تأثیر بر وزن و سلامت متابولیک
افراد دریافتکننده سماگلوتاید بهطور متوسط:
- حدود ۹٪ کاهش وزن را تجربه کردند
- کاهش معنیداری در دور کمر داشتند
- بهبود قابلتوجهی در کنترل قند خون نشان دادند
حتی در افرادی که به دیابت مبتلا نبودند، بهبود قابلتوجهی در کنترل قند خون مشاهده شد، که نشاندهنده اثرات متابولیک گسترده دارو است.
سازوکارهای احتمالی اثر داروی سماگلوتاید
بر اساس یافتههای مطالعه، اثرات مفید داروی سماگلوتاید احتمالاً از چندین مسیر بیولوژیکی ایجاد میشود که عبارتند از:
- کاهش التهاب سیستمیک
- بهبود عملکرد عروق خونی
- کاهش فشار روی قلب
- کاهش مقاومت به انسولین
- بهبود متابولیسم چربیها
این مجموعه اثرات در کنار هم باعث کاهش خطر وقوع حوادث قلبی و بهبود سلامت متابولیک میشوند.
ایمنی و عوارض جانبی سماگلوتاید
عوارض جانبی داروی سماگلوتاید عمدتاً خفیف تا متوسط بوده و بیشتر مربوط به دستگاه گوارش میباشند. از جمله:
- تهوع
- استفراغ
- اسهال
در اکثر موارد، این عوارض با ادامه درمان کاهش یافتهاند. همچنین، میزان بروز عوارض جدی در گروه دریافتکننده سماگلوتاید مشابه یا کمتر از گروه دارونما بود.
نتایج این مطالعه بزرگ نشان میدهد که سماگلوتاید میتواند به طور مؤثری خطر سکته قلبی، سکته مغزی و مرگ ناشی از بیماریهای قلبی را در افراد دارای اضافهوزن یا چاقی کاهش دهد؛ حتی در افرادی که به دیابت مبتلا نیستند.
این یافتهها نگاه جدیدی به درمان چاقی ارائه میدهند و نشان میدهند که کاهش وزن دارویی نهتنها به بهبود ظاهر و کیفیت زندگی کمک میکند، بلکه میتواند نقشی حیاتی در پیشگیری از بیماریهای قلبی ایفا کند.
دکتر دانش سلطانی
محمدمهدی ظهوری
عاطفه احمدی
آرمین گلچین
حمیده عظیمی
دکتر امیرحسام سلماسی فرد
نگین رحیمی
هومینا صفار
دکتر فاطمه گرگانی
اضافه کردن نظر