دکتر محمدحسین مرادیبیشتر مردم شیردهی را بهعنوان یک عامل مهم برای سلامت نوزاد میشناسند؛ اما فواید شیردهی فقط به کودک محدود نمیشود. پژوهشهای علمی نشان میدهند که شیردهی میتواند بر سلامت بلندمدت مادران، بهویژه در زمینه بیماریهای قلبی عروقی، نیز اثر مثبت داشته باشد.
بیماریهای قلبی یکی از مهمترین علل بیماری و مرگومیر در زنان هستند. بنابراین، اگر شیردهی بتواند حتی تا حدی خطر بیماریهای قلبی را در مادران کاهش دهد، این موضوع اهمیت زیادی برای سلامت فردی، خانواده و سیاستهای سلامت عمومی دارد.
این مطالعه چه چیزی را بررسی کرده است؟
این مطالعه یک مطالعه مروری سیستماتیک و متاآنالیز است؛ یعنی پژوهشگران نتایج چندین مطالعه بزرگ و باکیفیت را با هم ترکیب کردهاند تا به یک نتیجه کلی برسند.
در مجموع:
- دادههای مربوط به بیش از ۱ میلیون و ۱۹۲ هزار زن که حداقل یک بار زایمان داشتهاند، بررسی شد.
- حدود ۸۲ درصد از این زنان سابقه شیردهی داشتند.
- این زنان بهطور متوسط بیش از ۱۰ سال پیگیری شده بودند تا مشخص شود آیا در آینده دچار بیماریهای قلبی میشوند یا خیر.
در این پژوهش، وضعیت سلامت قلب مادرانی که سابقه شیردهی داشتند با زنانی که هرگز شیردهی نکرده بودند، مقایسه شد.
یافتههای اصلی مطالعه
۱- شیردهی و کاهش خطر بیماریهای قلبی در مادران
نتایج کلی نشان داد زنانی که سابقه شیردهی داشتند، در مقایسه با زنانی که هرگز شیردهی نکرده بودند، با خطر کمتری از موارد زیر مواجه شدند:
- بیماریهای قلبی عروقی به طور کلی
- بیماری عروق کرونر قلب (مانند سکته قلبی)
- سکته مغزی
- مرگ ناشی از بیماریهای قلبی
به عبارت سادهتر، شیردهی با سلامت قلب مادران در سالهای بعد زندگی همراه بوده و خطر بیماریهای قلبی را کاهش میدهد.
۲- مدت شیردهی و تأثیر آن بر سلامت قلب مادران
مطالعه نشان داد که:
- با افزایش مدت کلی شیردهی در طول زندگی (تا حدود ۱۲ ماه)، خطر بیماریهای قلبی به تدریج کاهش مییابد.
- درباره شیردهی طولانیتر از ۱۲ ماه، شواهد موجود کمتر و نتایج با عدم قطعیت بیشتری همراه بود؛ بنابراین مقاله در این زمینه نتیجهگیری قطعی ارائه نمیدهد.
چگونگی تاثیر شیردهی بر سلامت قلب مادران
نویسندگان مقاله چند مسیر زیستی احتمالی را توضیح میدهند که ممکن است به سلامت قلب مادران کمک کنند، بدون آن که ادعا کنند یک مکانیسم قطعی وجود دارد:
-
نقش هورمونها
در دوران شیردهی، هورمونهایی مانند اکسیتوسین و پرولاکتین ترشح میشوند. اکسیتوسین ممکن است اثرات مثبتی بر فشار خون، عملکرد رگها و سلامت متابولیک داشته باشد که همگی به سلامت قلب مرتبط هستند. -
تغییرات وزن پس از بارداری
برخی شواهد نشان میدهد که شیردهی میتواند به تنظیم وزن بدن پس از بارداری کمک کند. از آنجا که اضافهوزن یکی از عوامل خطر بیماریهای قلبی است، این مسیر میتواند بخشی از ارتباط مشاهدهشده را توضیح دهد. -
تنظیم مجدد متابولیسم بدن
بارداری تغییرات زیادی در قند و چربی خون ایجاد میکند. مقاله مطرح میکند که شیردهی ممکن است به بازگشت تعادل قند و چربی خون پس از بارداری کمک کند؛ عاملی که میتواند در کاهش خطر دیابت و بیماریهای قلبی نقش داشته باشد. -
ارتباط با عوامل خطر قلبی
در مقاله اشاره شده که شیردهی با کاهش خطر فشار خون بالا و نشانههای اولیه گرفتگی عروق ارتباط داشته است؛ عواملی که در نهایت به کاهش سکته قلبی و مغزی منجر میشوند.
شیردهی و تأثیر آن بر سیستمهای مختلف بدن
بر اساس محتوای مقاله، شیردهی میتواند بهطور غیرمستقیم بر چند سیستم مهم بدن اثر بگذارد:
- سیستم قلب و عروق: کاهش خطر سکته قلبی، سکته مغزی و مرگ قلبی
- سیستم متابولیک: اثرات مرتبط با تنظیم قند و چربی خون
- تنظیم فشار خون: ارتباط با کاهش خطر فشار خون بالا
اثرات کوتاهمدت و بلندمدت شیردهی
- کوتاه مدت: شیردهی بخشی از تغییرات طبیعی بدن پس از زایمان است و ممکن است به تنظیم متابولیسم و وزن کمک کند.
- بلند مدت: مهمترین یافته مقاله، ارتباط شیردهی با کاهش خطر بیماریهای قلبی در سالهای بعد زندگی مادران است.
پیامدهای مهم برای سلامت عمومی
- فواید شیردهی برای مادران، کمتر از فواید آن برای نوزاد شناخته شده است.
- آگاهیرسانی درباره اثرات مثبت شیردهی بر سلامت قلب مادران میتواند تصمیمگیری آگاهانهتری ایجاد کند.
- حمایتهای اجتماعی، شغلی و نظام سلامت برای تسهیل شیردهی و ارتقاء سلامت مادران بسیار مهم است.
بر اساس بررسی بیش از یک میلیون زن، این مطالعه نشان میدهد که شیردهی با کاهش خطر بیماریهای قلبی، سکته مغزی و مرگ قلبی در مادران همراه است. همچنین، شیردهی تا حدود یک سال در طول زندگی مادر با کاهش تدریجی این خطر همراه بوده است.
شیردهی نه تنها برای سلامت نوزاد مفید است، بلکه میتواند سرمایهگذاری مهمی برای سلامت قلب مادر در سالهای آینده باشد. حمایت از شیردهی، حمایت از سلامت زنان است.
مجله علمی-ترویجی سرای سلامت©۲۰۱۷
https://www.ahajournals.org/doi/full/10.1161/JAHA.121.022746
دکتر دانش سلطانی
محمدمهدی ظهوری
عاطفه احمدی
نوید احمدی
فربد زاهدی تجریشی
حمیده عظیمی
نگین رحیمی
هومینا صفار
اضافه کردن نظر